تبلیغات
راز بهتر زیستن و بهتر زندگی کردن - عقل متفاوت زنان
راز بهتر زیستن و بهتر زندگی کردن
بیا لبخند بزنیم بدون انتظار هیچ پاسخی از دنیا . . .

بازدید : مرتبه
تاریخ : جمعه 27 تیر 1393
معرفی کتاب | عقل متفاوت زنان تفاوت ذاتی عقل زن و مرد رد شده و آمده است: در امور اجتماعی و فرعی چون مرد منفعت جو است و از عاطفه کمتر تأثیر می پذیرد، بهتر عمل می کند و زن چون در این دو صفت مثل مرد نیست، نمی تواند مانند او رفتار کند. پس عقل انسانی (ذاتی) زن کم نیست. تفاوت در عقل اکتسابی و عرصه بهره وری از عقل ذاتی است. عقل ذاتی او برای آنچه به وی سپرده شده و از او انتظار می رود، ضعفی ندارد.

عقل متفاوت زنان
نویسنده: یوسف غلامی
نشر: معارف؛ 1392

در پیش گفتار کتاب آمده است:

نوشته حاضر در پی بررسی خطبه 80 نهج البلاغه درباره زنان است. بر پایه این تحقیق، جملات حضرت امیر مومنان علی (ع) در پی اثبات ضعف قدرت عقلی و ایمانی و حقوقی زنان نیست.

عقل متفاوت زنان از دو فصل زن آفریده کامل و جلوه های کمال و تفاوت زن و مرد تشکیل شده است.

در فصل اول، به جملاتی از خطبه 80 که در آن از کم بهرگی زنان از عقل بدین سبب که گواهی دو زن به جای گواهی یک مرد پذیرفته می شود اشاره شده است.

نویسنده در این فصل نوع مواجهه افکار با این سخن را به چند دسته تقسیم کرده است:

  • دسته اول نظریه پردازانی هستند که درباره این خطبه به این مسئله معترف شده اند که حقیقت کلام برایشان روشن نیست.
  • دسته دوم افرادی هستند که سخن حضرت را با سلیقه خود هم سو دیده اند و با صراحت گفته اند که زنان از عقل کامل بهره مند نیستند و در همین بحث از احادیث غیر قابل استنادی نیز استفاده کرده اند.
  • دسته سوم کسانی هستند که می گویند این سخنان درباره زن جنگ افروز واقعه جمل است؛ در حالی که پذیرفته شده نیست مقام عصمت در جایگاهی قرار گیرد که برآشفتگی از یک زن، او را وادار به کلی گویی درباره زنان کند.
  • دسته دیگر کسانی هستند که برای تبیین و تحلیل این سخن، بررسی های روان شناسانه و جامعه شناسانه را نیز در نظر گرفته اند. شاید بتوان گفت عقل زن و مرد هر دو در مواردی دچار نقصان می شود، ولی عوامل نقصان بخش عقل زن بیشتر از عوامل نقصان بخش عقل مرد است.

سپس نویسنده به عوامل کاهش دهنده عقل بر پایه برخی روایات اشاره کرده است:

پیروی خواسته های دل، خودبزرگ پنداری، خودمحوری، خودپسندی و مانند آن.

در این کتاب از بیان مجازات یکسان برای زن و مرد در جرایمی مانند سرقت، ثابت شده است که شارع، قدرت فهم و درک و تشخیص زن و مرد را متفاوت ندیده است؛ وگرنه مجازات زن خفیف تر می بود؛ در حالی که اگر جایی مجازات زن تخفیف یافته است، به عنوان مثال به خاطر شرایط خاص او مانند بارداری بوده است.

فصل دوم به تفاوت زن و مرد اختصاص دارد. در این فصل نویسنده به چهار پرسش اساسی درباره جملات بحث برانگیز خطبه 80 پاسخ داده است:


1. خطبه در پی نکوهش چه چیزی و چه کسی است؟


- تعبیر معاشرالناس گویای نکوهش مردمی است که از زن وظیفه ای فراتر از آنچه خدا او را برای آن آفریده است، انتظار داشتند؛ مانند تأمین مخارج زندگی.

2. مردم از آن چه دانستند؟


- از گفتار های گذشته تا حدی روشن شد که دست کم آن مردمان از گفتار امام چنین برداشت نکردند که زن از عقل مورد نیازش محروم داشته شده است.

3. به چه سبب حضرت علی (ع) در بیان خود و استخدام کلمات، به گونه ای دیگر سخن نگفته تا کلامش کانون شبهه و پرسش نباشد؟


- کلام امیرمؤمنان در آن روزگار ابهام و شبهه ای نداشته است و نمی توان گفت به علت افکار مخدوش آنان نسبت به زنان در آن عصر، شبهه ای برایشان پیش نیامده است؛ چراکه در این صورت گویی هم سویی حضرت با افکار آنها را پذیرفته ایم.

4. در عبارت ناقصات العقول منظور از ناقص و عقل چیست؟


- کلمه ناقصات به معنای تفاوت است؛ چراکه قرآن، حکمت هم ترازی شهادت دو زن با یک مرد را نقص عقل آنان نمی داند، بلکه به علت تفاوت مرد و زن در حافظه می داند.

سپس در این فصل درباره ایمان زنان سخن گفته شده است. همچنین در گفتاری از آیت الله جوادی آملی درباره عقل آمده است:

عقل در اسلام معیار کمال انسانی است؛ یعنی هر کس عاقل تر است، به کمال انسانی نزدیک تر و نزد خداوند مقرب تر، و هر که از عقل دورتر؛ از کمال انسانی بی بهره تر و از مقام قرب الهی محروم تر. گاهی در اثر اشتراک لفظی مغالطه می کنند که چون چنین است، پس مرد ها به خدا نزدیک ترند؛ در حالی که آن عقلی که زن و مرد در آن اختلاف دارند، غیر از عقلی است که مایه تقرب به خدا است. در این عقل، بین زن و مرد تفاوتی نیست. هر دو به میزان نیاز خود از عقلی که بشود با آن به بهشت رفت، بهره مندند.

در ادامه، نویسنده تفاوت زنان و مردان را از لحاظ فیزیولوژیک بررسی کرده است؛ مانند تفاوت در مقاومت در برابر بیماری ها، فشار خون، قدرت شنوایی، زمینه های حرکتی و همچنین عقل؛ که به صورت توانایی شناختی در 6 طبقه حافظه، فهم، پردازش اطلاعات، تحلیل و تجزیه، ترکیب و ارزش یابی مورد بررسی قرار گرفته است.

به نظر نویسنده در انتها می توان گفت، ناقصات که به معنای تفاوت عقل اکتسابی زنان نسبت به مردان و بهره گیری کم تر آنان از روش عقلی خاصی است که مردان برای پیش برد امور خود احتیاج دارند، زنان را از هیچ ارزشی محروم نمی کند؛ همان گونه که مادر شدن برای مرد ها ارزشی به حساب نمی آید که از آن محروم باشند؛ چرا که نشان از تفاوت در توانایی ها و حیطه های رفتاری دارد.

کتاب عقل متفاوت زنان که اثر برگزیده همایش ملی تفسیر قرآن و نهج البلاغه در دانشگاه ها است، به قلم یوسف غلامی نوشته و توسط نشر معارف در بهار 1392 برای اولین بار در 52 صفحه منتشر شده است.



  منبع : مهر خانه



طبقه بندی: معرفی کتاب، 
برچسب ها: حق زن کتاب حقوق زنان زن زنان نویسنده عقل تفاوت،
ارسال توسط علی حریرساز
آرشیو مطالب
نظر سنجی
آیا شما مطالب روانشناسی را در زندگی خود به کار میبرید؟






صفحات جانبی
پیوند های روزانه
امکانات جانبی